Kitapta güzel görünen şeylerin sahada nasıl olduğunu yazıyorum.
Scrum seremonileri, ekip yönetimi ve yazılım mühendisliği üzerine notlar. Her yazı aynı iskelette: ne işe yarıyor → nasıl olmalı → nasıl bozuluyor → kontrol listesi. Teori değil, uygulama.
Scrum ve Süreç
Seremoniler bir zincir: refinement bozuksa planning uzar, planning bozuksa daily statü raporuna döner. Bu yüzden sırayla okunacak şekilde yazıldı.
Agile Olmak ile Scrum Yapmak Arasındaki Fark
Agile kaosu bitirmez, görünür kılar. Seremonileri eksiksiz uygulayıp yine de çevik olamamanın sebebi bu.
BÖLÜM 02Backlog Refinement: Kötü Fikri Erken Öldürmek
Refinement bir toplantı değil, bir huni. Zarfın arkası matematiği ve ROI’yi ortak para birimine çevirmek.
BÖLÜM 03Grooming: Ticket Okuma Seansı Değil, Vizyon Aktarımı
PO’nun işi “ne yapılacak”ı okumak değil, “neden önemli”yi anlatmak.
BÖLÜM 04Sprint Planning: Tahmin Değil Taahhüt
İyi bir planning sıkıcıdır. Sürpriz çıkıyorsa hazırlık çökmüştür. Kapasite matematiği ve çekme sistemi.
BÖLÜM 05Daily Standup: Statü Raporu Değil, Senkronizasyon
Dün ne yaptığın bugünü etkilemiyorsa önemsiz. Tahtayı sağdan sola yürüme formatı ve async alternatifi.
BÖLÜM 06Sprint Review: Demo Şovu Değil, Geri Bildirim Döngüsü
Kimse itiraz etmiyorsa dinlemiyordur. Sessizlik en kötü sinyal.
BÖLÜM 07Retrospective: Temenni Değil, Takip Edilen Aksiyon
Tanım, sorumlu, termin — üçü yoksa aksiyon değil dilektir.
BÖLÜM 08Epic, Story, Task: İşi Kırmanın Mantığı ve 8 Saat Kuralı
Task neden bir günü geçmemeli? Bir e-ticaret iade projesi üzerinden altı kesme yöntemi ve tuzaklar.
BÖLÜM 09Scrum Müşteriyi Memnun Eder mi?
Müşteriyi sürece dahil ederek 1 projeden 9 projeye, 1 kişiden 14 kişilik ekibe — sahadan gerçek bir hikâye.
Ekip Yönetimi ve Liderlik
Süreç değil insan tarafı: zor konuşmalar, performans, otoritenin yerini alan şeyler ve yapay zeka çağında yöneticinin gerçekte ne işe yaradığı.
Negatif Geri Bildirim Nasıl Verilir?
Sandviç yöntemi neden tutmuyor? Olay → etki → beklenti kalıbı ve gerçek diyalog örnekleri.
EKİP YÖNETİMİPerformans OKR ile Ölçülür mü?
Hedefe prim bağlarsan insan hedefi küçültür. Story point neden şişer, performans neyle okunur?
EKİP YÖNETİMİYeni Nesil Liderlik: Otorite Bitti, Şimdi Ne Var?
Bilgi tekeli bitti, bağımlılık bitti. Yerine geçen üç şey ve “bilmiyorum” demenin gücü.
EKİP YÖNETİMİAI mı, Liderlik mi?
Kod yazmak ucuzladı, doğrulamak pahalandı. Junior’ın öğrenme yolu ve liderin değişen işi.
EKİP YÖNETİMİSquad, Tribe, Chapter, Guild: Bir Haftada Organizasyon Modeli Seçmek
CEO ile tanışma toplantısında alınan ilk hedef. 52 görüşme, tek cümlelik teşhis ve Spotify modelinin neyini almadığımız.
EKİP YÖNETİMİBire Birler: Statü Toplantısı Değil, Erken Uyarı Sistemi
Haftada 30 dakika, gündemi çalışanın. “Nasıl gidiyor?” neden hep “iyi” cevabını alıyor, yerine ne sorulmalı?
EKİP YÖNETİMİDeveloper’dan Yöneticiye: Terfi Değil, Meslek Değişikliği
En iyi yazılımcıyı yönetici yapmak iki kaybettiren karar olabiliyor. Kod yazmayı bırakmanın doğru ölçüsü.
EKİP YÖNETİMİDelegasyon: İşi Vermek Değil, Sonucu Bırakmak
Verip sonra üstüne oturuyorsan delege etmemişsin. Yetki-sorumluluk eşleşmesi ve “ben yapsam 10 dakika” tuzağı.
EKİP YÖNETİMİPsikolojik Güvenlik: İyi Niyet Değil, Ölçülebilir Davranış
“Rahat konuşun” demekle olmuyor. Kim önce konuşur, kötü haber kaç günde gelir, incident toplantısı bunu nasıl öldürür?
EKİP YÖNETİMİÇatışma: Bastırmak Değil, Yüzeye Çıkarmak
İki kıdemli mimari konusunda anlaşamıyor, ekip taraf tutuyor. Fikir çatışmasını kişiselden ayırmak ve kararı kimin verdiği.
EKİP YÖNETİMİTükenmişlik ve Yük: Kahraman Değil, Sürdürülebilir Hız
Her sprint’i kurtaran kişi bir başarı değil, bir tek nokta arızası. Nöbet yükü ve sessiz aşırı çalışmanın işaretleri.
EKİP YÖNETİMİEkip Büyürken: 5 Kişi ile 15 Kişi Aynı İş Değil
7’yi geçince iletişim yolları katlanıyor. Bölme kararı, Conway yasası ve “iki pizza” klişesinin gerçekte ne dediği.
EKİP YÖNETİMİYukarı Yönetmek: Rapor Vermek Değil, Beklenti Kurmak
“Sprint taşacak” ne zaman söylenir? Kötü haberi erken vermenin matematiği, korumakla saklamanın farkı.
Teknik
Eşzamanlılık, dağıtık sistemler, mesajlaşma, ölçekleme ve yapay zekayla kod yazma — hepsi gerçek olaylar ve kod örnekleriyle.
Race Condition: Stok Neden Eksiye Düşer?
Test ortamında hiç görünmeyen, kampanya günü patlayan hata sınıfı. Altı çözüm, SQL örnekleriyle.
TEKNİKDistributed Lock: Kilidi Doğru Kurmak
Redis kilidinin altı tuzağı, fencing token ve çoğu zaman kilide hiç gerek olmadığı gerçeği.
TEKNİKWorker Sharding: İşi Bölmenin Doğru Yolu
Dört worker var, biri %100 CPU üçü boşta. Hot key, yeniden dağıtım ve sıra garantisi.
TEKNİKPod Autoscaling
Pod sayısı 4’ten 24’e çıktı, sistem daha da yavaşladı. CPU neden yanlış ölçü?
TEKNİKVibe Coding Ritüelleri
Üç saatte biten iş neden iki gün hata ayıklamaya dönüyor? İşe yarayan 10 alışkanlık.
TEKNİKLeader Election: Bu İşi Kim Yapacak?
Dört kopya var, health check’i dördü birden yapıyor. Lease, split-brain ve fencing token.
TEKNİKMesaj Kaç Kez Gelir?
At-least-once, at-most-once ve exactly-once efsanesi. Idempotency key ve dedup, kod örnekleriyle.
TEKNİKQueue Pathologies
Zehirli mesaj, DLQ, jitter, sıra başı tıkanması, bozulan sıra ve geri basınç — beşi bir arada.
TEKNİKFailure Modes
Çığ etkisi, önbellek baskını, zincirleme çöküş, devre kesici, gri arıza ve failover kaybı.
TEKNİKDistributed Transaction: 2PC Neden Kilitler, Saga Neden Kurtarır
İki bacaklı emirde biri fill oldu diğeri reddedildi. Telafi işlemleri ve emanet kalıbı.
TEKNİKDual Write Problem: Outbox, Inbox ve CDC
Emir yazıldı ama olay yayınlanmadı. İki sisteme atomik yazmanın imkânsızlığı ve çözümü.
TEKNİKCQRS ve Materialized View
Portföy ekranı 8 saniyede açılıyor, emir 3 ms istiyor. Yazmayı okumaktan ayırmak.
TEKNİKNerede 200 ms Gitti?
Altı servisin toplamı 40 ms, müşteri 240 ms bekliyor. Correlation ID ve trace.
TEKNİKMonolitikten Mikroservise: 5 Ayda Yaşadıklarımız
Dağıtık monolit, çift kargo, iptal edilmiş siparişin kapıya gelmesi ve geri birleştirdiğimiz iki servis — sayılarla.
TEKNİKMikroservislerde Log ve Metrik: Altı Log Dosyası Değil, Tek Ekran
Prometheus, Loki ve Grafana tek ekranda. Dört altın sinyal, structured log, 2,4 milyon serilik kardinalite kazası ve CPU alarmının neden işe yaramadığı.
TEKNİK“SMS Kodum Var, Güvendeyim” Deme: Para Çekmede Passkey ile Step-Up
JWT geçerliydi, yeni IBAN’a 4.800 $ gitti. Tutara ve IBAN’a bağlı challenge, free margin kontrolü ve “passkey ekle” ekranındaki arka kapı.
TEKNİKSOLID: Amaç Değil, Araç — Ne Zaman Kullanmalı, Ne Zaman Kaçınmalı?
Tek satırlık hoş geldin mesajı için 2 interface, 2 class, 1 factory. Beş prensip kodla; hangi sinyalde işe yaradığı, ne zaman sadece dosya ürettiği; YAGNI ve rule of three.
Bu site kimin için
Sprint’ler taşıyor ve retro’dan çıkan maddelere kimse bakmıyorsa; ekipteki zor konuşmaları erteliyorsan; ya da sistem test ortamında kusursuz çalışıp kampanya sabahı çöküyorsa — doğru yerdesin.
Üç başlık aslında aynı ekibin üç ayrı derdi: süreç, insan ve sistem. Çoğu zaman da birbirlerine bağlılar — sprint’in neden taştığının cevabı bazen bir kuyruk tasarımında, bazen kimsenin yüksek sesle söylemediği bir cümlede çıkıyor.
Yazıların hepsinde bir kontrol listesi var; acelen varsa sadece onları okuyup ekibinle paylaşabilirsin.