Kitapta güzel görünen şeylerin sahada nasıl olduğunu yazıyorum.
Scrum seremonileri, ekip yönetimi ve yazılım mühendisliği üzerine notlar. Her yazı aynı iskelette: ne işe yarıyor → nasıl olmalı → nasıl bozuluyor → kontrol listesi. Teori değil, uygulama.
Scrum ve Süreç
Seremoniler bir zincir: refinement bozuksa planning uzar, planning bozuksa daily statü raporuna döner. Bu yüzden sırayla okunacak şekilde yazıldı.
Tümünü gör →Agile Olmak ile Scrum Yapmak Arasındaki Fark
Agile kaosu bitirmez, görünür kılar. Seremonileri eksiksiz uygulayıp yine de çevik olamamanın sebebi bu.
SCRUMScrum mu, Kanban mı: Metodoloji Değil, İşin Geliş Şekli
Sprint’e 9 madde aldık, 4’ü bitti; aynı iki haftada dışarıdan 23 talep geldi. İşin geliş şekline göre karar tablosu ve dönen tek kişilik Kanban kolu.
SCRUMBacklog Refinement: Kötü Fikri Erken Öldürmek
Refinement bir toplantı değil, bir huni. Zarfın arkası matematiği ve ROI’yi ortak para birimine çevirmek.
SCRUMGrooming: Ticket Okuma Seansı Değil, Vizyon Aktarımı
PO’nun işi “ne yapılacak”ı okumak değil, “neden önemli”yi anlatmak.
SCRUMSprint Süresi: İki Hafta Değil, Geri Bildirim Hızı
İki günlük iş kullanıcının önüne dokuz haftadan uzun sürede çıktı. Bir, iki ve üç haftalık sprint’i sekizer sprint denedik: seremoni yükü, review katılımı ve ayda kaç geri bildirim aldığımız.
SCRUMSprint Planning: Tahmin Değil Taahhüt
İyi bir planning sıkıcıdır. Sürpriz çıkıyorsa hazırlık çökmüştür. Kapasite matematiği ve çekme sistemi.
SCRUMStory Point: Süre Değil, Belirsizlik
“1 puan kaç saat?” sorusuna “beş buçuk” dedim; 1,5 sprint denen iş 5 sprint sürdü. Saate çevrilen puan, şişen velocity ve altı sprintlik #NoEstimates denemesi.
SCRUMDaily Standup: Statü Raporu Değil, Senkronizasyon
Dün ne yaptığın bugünü etkilemiyorsa önemsiz. Tahtayı sağdan sola yürüme formatı ve async alternatifi.
SCRUMSprint Hedefi: Ticket Listesi Değil, Tek Cümle
Sprintin sekizinci günü dört kişi-günlük iş sığmadı; 40 dakika tartıştık ve kampanyanın beklediği maddeyi attık. Hedef, sığmayan işin hangisi olduğunu söyleyen tek cümledir.
SCRUMSprint Review: Demo Şovu Değil, Geri Bildirim Döngüsü
Kimse itiraz etmiyorsa dinlemiyordur. Sessizlik en kötü sinyal.
SCRUMDefinition of Ready: Kapı Değil, Sohbet Tetikleyicisi
Hazır olmayan bir story sprintin üçte birini yedi; tepki olarak kurduğum 14 maddelik kapı işi üç sprint kilitledi. Kutucuk evet ister, soru isim ister.
SCRUMRetrospective: Temenni Değil, Takip Edilen Aksiyon
Tanım, sorumlu, termin — üçü yoksa aksiyon değil dilektir.
SCRUMEpic, Story, Task: İşi Kırmanın Mantığı ve 8 Saat Kuralı
Task neden bir günü geçmemeli? Bir e-ticaret iade projesi üzerinden altı kesme yöntemi ve tuzaklar.
SCRUMDefinition of Done: Kontrol Listesi Değil, Kalite Sözleşmesi
Bitti dediğimiz story canlıda 26 saat boyunca para çekme taleplerinin %14,5’ini yanlışlıkla reddetti. DoD’nin üç katmanı, onu kimin değiştirdiği ve kırılınca işi açık saymak.
SCRUMScrum Müşteriyi Memnun Eder mi?
Müşteriyi sürece dahil ederek 1 projeden 9 projeye, 1 kişiden 14 kişilik ekibe — sahadan gerçek bir hikâye.
SCRUMWIP Limiti: Kısıtlama Değil, Akış Ayarı
6 kişi, 9 açık iş, sprint sonunda 11 karttan 8’i bitti. Little’s Law sahada, ilk denemede yanlış sütuna konan limit ve 4’lük akış limitiyle 11 günden 4,5 güne inen cycle time.
SCRUMSprint Ortasında Gelen İş: Yasak Değil, Bütçe
“Sprint’e iş girmez” kuralı işi durdurmadı, WhatsApp’a taşıdı. Kesinti kartı, ölçülen %15’lik pay, bütçe bitince takas ve sprint iptalinin tek geçerli sebebi.
SCRUMProduct Owner: Ticket Yazıcı Değil, Hayır Diyen Kişi
Yedi madde, yedisi P1; sprint’e giren işin %67’si PO’nun sırasından değil başka kanallardan. Sıralama yetkisini yazılı yapmak, vekil PO hatası ve teknik liderle sınır.
SCRUMScrum Master Gerekli mi? Rol Değil, Fonksiyon
Scrum Master ayrılınca daily 8 dakikadan 19’a çıktı, engeller altı gün bekledi. SM işini dönüşümlü dağıtma denemesi, işe yaramayan üç şey ve ekip büyüklüğüne göre karar.
SCRUMCycle Time: Velocity Değil, Müşterinin Beklediği Süre
Velocity 34’ten 52’ye çıkarken müşteri bir düzeltmeyi 47 gün bekliyordu. Cycle time ile lead time farkı, ortalama yerine p85 ve flow efficiency.
SCRUM“Ne Zaman Biter?”: Tek Tarih Değil, Olasılık Aralığı
“27 Mart” dedim, 5 Mayıs’ta çıktık. Geçmiş throughput ve 20 satırlık Monte Carlo ile “%85 ihtimalle bu tarihte” cevabı ve aralığı yönetime anlatmak.
SCRUMRoadmap: Tarih Listesi Değil, Sıralı Bahisler
Tarihli Gantt ilk çeyrekte çöktü; zamanında biten madde de işe yaramadı. Now / Next / Later ve her maddeyi hipotezi, ölçütü ve vazgeçme koşulu olan bir bahis olarak yazmak.
Ekip Yönetimi ve Liderlik
Süreç değil insan tarafı: zor konuşmalar, performans, otoritenin yerini alan şeyler ve yapay zeka çağında yöneticinin gerçekte ne işe yaradığı.
Tümünü gör →Teknik Strateji: Slayt Değil, Hayır Listesi
40 slaytlık strateji beş ay sonra “Hangi strateji?” sorusuyla karşılaştı. Tek sayfa: teşhis, ilke, adımlar ve bu yıl yapmayacaklarımız.
EKİP YÖNETİMİTakvim: Doluluk Değil, Odak Bloğu
Toplantı saatini düşürdüm, odak zamanı gelmedi: ölçülmesi gereken doluluk değil, iki saatlik kesintisiz bloklar.
EKİP YÖNETİMİMühendislik Metrikleri: Karne Değil, Pusula
Kişi başı PR panosu altı haftada oyunlaştı. DORA’nın dört metriği ekip düzeyinde: hız ve kararlılık yan yana, karne değil yön.
EKİP YÖNETİMİPlatform Ekibi: Altyapı Değil, İç Ürün
Platform ekibini bekleyişi bitirmek için kurduk; altı ay sonra kuyruğunda 63 ticket vardı. Golden path, iç müşteri ve benimsenme oranı.
EKİP YÖNETİMİUzaktan Ekip: Kamera Değil, Yazılı Kültür
Karar kahve makinesinin önünde alındı; uzaktaki mühendis iki gününü var olmayan bir davranışa kod yazarak geçirdi.
EKİP YÖNETİMİReorg: Kutu Çizmek Değil, İletişim Yolu Seçmek
Reorg’dan üç hafta sonra aylık ekstre işi çöktü; alarm artık var olmayan bir ekibin kanalına düştü. Organizasyon şeması değil, sahiplik haritası.
EKİP YÖNETİMİNegatif Geri Bildirim Nasıl Verilir?
Sandviç yöntemi neden tutmuyor? Olay → etki → beklenti kalıbı ve gerçek diyalog örnekleri.
EKİP YÖNETİMİPerformans OKR ile Ölçülür mü?
Hedefe prim bağlarsan insan hedefi küçültür. Story point neden şişer, performans neyle okunur?
EKİP YÖNETİMİYeni Nesil Liderlik: Otorite Bitti, Şimdi Ne Var?
Bilgi tekeli bitti, bağımlılık bitti. Yerine geçen üç şey ve “bilmiyorum” demenin gücü.
EKİP YÖNETİMİYeni Mühendisin İlk 30 Günü: Oryantasyon Değil, İlk Canlı Değişiklik
“Önce iki hafta doküman oku” dedim; ilk canlı değişiklik 23. iş gününde çıktı, 14 günü beklemeydi.
EKİP YÖNETİMİAI mı, Liderlik mi?
Kod yazmak ucuzladı, doğrulamak pahalandı. Junior’ın öğrenme yolu ve liderin değişen işi.
EKİP YÖNETİMİSquad, Tribe, Chapter, Guild: Bir Haftada Organizasyon Modeli Seçmek
CEO ile tanışma toplantısında alınan ilk hedef. 52 görüşme, tek cümlelik teşhis ve Spotify modelinin neyini almadığımız.
EKİP YÖNETİMİBire Birler: Statü Toplantısı Değil, Erken Uyarı Sistemi
Haftada 30 dakika, gündemi çalışanın. “Nasıl gidiyor?” neden hep “iyi” cevabını alıyor, yerine ne sorulmalı?
EKİP YÖNETİMİDeveloper’dan Yöneticiye: Terfi Değil, Meslek Değişikliği
En iyi yazılımcıyı yönetici yapmak iki kaybettiren karar olabiliyor. Kod yazmayı bırakmanın doğru ölçüsü.
EKİP YÖNETİMİÜrün ve Mühendislik: Karşı Taraf Değil, Aynı Masa
Ürün yöneticisi tarih verdi, ben kapsamı sessizce kestim: kapsamdan değeri bilen vazgeçer, tarihi tahmine bakan verir.
EKİP YÖNETİMİDelegasyon: İşi Vermek Değil, Sonucu Bırakmak
Verip sonra üstüne oturuyorsan delege etmemişsin. Yetki-sorumluluk eşleşmesi ve “ben yapsam 10 dakika” tuzağı.
EKİP YÖNETİMİPsikolojik Güvenlik: İyi Niyet Değil, Ölçülebilir Davranış
“Rahat konuşun” demekle olmuyor. Kim önce konuşur, kötü haber kaç günde gelir, incident toplantısı bunu nasıl öldürür?
EKİP YÖNETİMİİşten Çıkarmak: Sürpriz Değil, Son Adım
Kararı söyledim, ilk cümlesi “Bunu ilk kez duyuyorum” oldu: yazılı beklenti, altı haftalık plan, kısa son konuşma, ekip ve erişimler.
EKİP YÖNETİMİÇatışma: Bastırmak Değil, Yüzeye Çıkarmak
İki kıdemli mühendis mimari konusunda anlaşamıyor, ekip taraf tutuyor. Çatışmanın adını koymak, fikir çatışmasını kişiselden ayırmak ve kararı kimin vereceğini önceden belirlemek.
EKİP YÖNETİMİTükenmişlik ve Yük: Kahraman Değil, Sürdürülebilir Hız
Her sprint’i kurtaran kişi bir başarı değil, bir tek nokta arızası. Nöbet yükü ve sessiz aşırı çalışmanın işaretleri.
EKİP YÖNETİMİBaşka Ekibe Bağımlıysan: Rica Değil, Sözleşme
“Tabii, yaparız” dediler; beş hafta sonra işimiz onların backlog’unda 23. sıradaydı. Bağımlılık haritası, yazılı taahhüt ve ortak eskalasyon.
EKİP YÖNETİMİEkip Büyürken: 5 Kişi ile 15 Kişi Aynı İş Değil
7’yi geçince iletişim yolları katlanıyor. Bölme kararı, Conway yasası ve “iki pizza” klişesinin gerçekte ne dediği.
EKİP YÖNETİMİYukarı Yönetmek: Rapor Vermek Değil, Beklenti Kurmak
“Sprint taşacak” ne zaman söylenir? Kötü haberi erken vermenin matematiği, korumakla saklamanın farkı.
EKİP YÖNETİMİProje İptali: Başarısızlık Değil, Karar
Yedi ay süren projeyi üç ay geç durdurdum; durdurma kriteri, kararı ekibe söylemek ve kodu gerçekten silmek.
EKİP YÖNETİMİTech Lead: En İyi Developer Değil, Kararın Sahibi
Ekibin en iyi developer’ını tech lead yaptım; üç ay sonra 14 PR’ın 11’i onun onayını bekliyordu.
EKİP YÖNETİMİAnahtar Kişi Ayrılınca: Veda Değil, Devir Planı
Mutabakat işini bilen tek kişi istifa etti; 30 günlük devrin ilk dördünü karşı teklifle harcadım ve kaçırdığımız tek satırı 19 gün sonra öğrendik.
EKİP YÖNETİMİYöneticileri Yönetmek: Ekip Değil, Sistem
Skip-level görüşmeyi yöneticiyi baltalamadan yapmak, süzülen bilgi ve iki takımın aynı kuralı farklı uygulaması.
EKİP YÖNETİMİZam Konuşması: Pazarlık Değil, Kanıt
Karşı teklif neden çoğu zaman gidişi sadece erteler; bütçe yokken ne söylenir, aynı seviyede farklı maaş.
EKİP YÖNETİMİMentor Değil, Sponsor
Tavsiye vermek yetmez: sponsor, adını onun olmadığı odada anar, ona görünür iş verir ve riskini üstlenir.
EKİP YÖNETİMİStaff Engineer: Kıdem Değil, Etki Alanı
Unvan değişti, takvim değişmedi: staff’ın işi ekipler arasındaki boşluğun sahibi olmak.
EKİP YÖNETİMİDarboğaz Yazmak Değil, İncelemek: AI Sonrası Ekip Hızı
Haftalık PR sayısı 19’dan 34’e çıktı, teslim edilen iş aynı kaldı. Darboğaz yok olmadı, incelemeye taşındı: WIP limiti, 400 satır kuralı, “neden” açıklaması ve lead time.
EKİP YÖNETİMİPostmortem: Suçlu Bulmak Değil, Sistemi Değiştirmek
Altı sayfalık kusursuz postmortem, dört ay sonra tekrar eden aynı hata. Beş Neden nerede kırılıyor, aksiyonlar neden kapanmıyor?
EKİP YÖNETİMİTeknik Mülakat: Bilgi Yoklaması Değil, Birlikte Çalışma Provası
Beyaz tahtada ağaç dengeleme sordum, aday yapamadı, eledik; altı ay sonra aynı kişi entegre olduğumuz servisi yazıyordu. Kendi kod tabanından 90 dakikalık gerçek görev, sabit soru seti, toplantıdan önce yazılan not ve AI sonrası değişen asıl soru.
EKİP YÖNETİMİKariyer Merdiveni: Terfi Değil, Beklenti Tablosu
“Ne zaman senior olacağım?” sorusuna “bakarız, iyi gidiyorsun” dedim; dört ay sonra o cümle istifa görüşmesinde bana geri geldi. Üç eksen (kapsam, özerklik, etki), aynı yükseklikte iki hat ve terfinin neden bir ödül değil tespit olduğu.
EKİP YÖNETİMİTeknik Borç: Ayrı Backlog Değil, Aynı Sıra
“Sprint’in %20’sini teknik borça ayıralım” dedik; dördüncü sprint’te oran sıfırdı ve kimse kuralı iptal etmedi. Borcu yüzdeyle değil faiziyle ölçmek, üç borç tipi ve ödememe kararının meşruiyeti.
Teknik
Eşzamanlılık, dağıtık sistemler, mesajlaşma, ölçekleme ve yapay zekayla kod yazma — hepsi gerçek olaylar ve kod örnekleriyle.
Tümünü gör →Yap mı, Al mı: Maliyet Değil, Sahiplik
“İki sprintte yazarız” dedik, yedi hafta sürdü. Para hesabı berabere bitiyor; kararı çekirdek iş, sahibin adı ve çıkış maliyeti veriyor.
TEKNİKYeniden Yazmak: Temiz Sayfa Değil, Göç Planı
Beş aylık rewrite canlıda dört saat dayandı. Gölge çalıştırma, farkları sınıflandırma, segment segment geçiş ve eski sistemi kapatma kriteri.
TEKNİKSLO ve Hata Bütçesi: Hedef Değil, Pazarlık Aracı
Özellik mi, güvenilirlik mi? 50 dakikalık tartışmayı tek sayı bitirdi: %99,9 ayda 43 dakika, bütçe bitince de o serviste özellik çıkışı durur.
TEKNİKGüvenlik Denetimi: Evrak Değil, Kanıt Toplama
Denetimden önceki gece 23:40, dört mühendis ekran görüntüsü alıyordu. Kanıtı günlük işin yan ürünü yapınca 214 talebin yerini bir klasör yolu aldı.
TEKNİKLLM’de Latency: Ortalama Değil, İlk Token
Panoda ortalama 3,4 saniye, müşteri ekranında 11 saniyelik boş balon. TTFT, token/saniye, streaming ve ilk kelimenin gecikme bütçesi.
TEKNİKPrompt Loglamak: Her Şeyi Değil, Güvenle
Hata ayıklamak için her prompt’u logladık; içinden 2.310 TC kimlik numarası çıktı. IBAN’ların %91’ini oraya biz koymuştuk. Kaynağında azaltmak, loga yazmadan maskelemek, 30 gün, 6 kişi.
TEKNİKRace Condition: Stok Neden Eksiye Düşer?
Test ortamında hiç görünmeyen, kampanya günü patlayan hata sınıfı. Altı çözüm, SQL örnekleriyle.
TEKNİKRate Limit ve Fallback: Hata Değil, Plan
Halka arz sabahı destek asistanı 38 dakika boyunca her üç sorudan birine “yardımcı olamıyorum” dedi. RPM/TPM kotası, jitter’lı retry, fallback’in kalite farkı ve dört seviyeli kademeli hizmet.
TEKNİKDistributed Lock: Kilidi Doğru Kurmak
Redis kilidinin altı tuzağı, fencing token ve çoğu zaman kilide hiç gerek olmadığı gerçeği.
TEKNİKLeader Election: Bu İşi Kim Yapacak?
Dört kopya var, health check’i dördü birden yapıyor. Lease, split-brain ve fencing token.
TEKNİKPrompt Cache: Ucuzlatma Değil, Tasarım Kararı
Trafik aynıydı, LLM maliyeti 2,5 katına çıktı: müşteri adı system prompt’un ilk satırına girmişti. Sabit önek, gizli değişkenler, hit oranı ve ilk token süresi.
TEKNİKWorker Sharding: İşi Bölmenin Doğru Yolu
Dört worker var, biri %100 CPU üçü boşta. Hot key, yeniden dağıtım ve sıra garantisi.
TEKNİKPod Autoscaling
Pod sayısı 4’ten 24’e çıktı, sistem daha da yavaşladı. CPU neden yanlış ölçü?
TEKNİKToken Panosu: Fatura Değil, Erken Uyarı
Mart faturası 11.400 $ geldi, bütçe 4.000 $’dı; artış 25 gün önce başlamıştı. Her isteğe dört etiket, günlük bütçe ve spike alarmı, input/output oranı ve en pahalı %1.
TEKNİKMesaj Kaç Kez Gelir?
At-least-once, at-most-once ve exactly-once efsanesi. Idempotency key ve dedup, kod örnekleriyle.
TEKNİKQueue Pathologies
Zehirli mesaj, DLQ, jitter, sıra başı tıkanması, bozulan sıra ve geri basınç — beşi bir arada.
TEKNİKHalüsinasyon Canlıda: Eval Değil, Sahadan Sinyal
Eval seti 50 sorudan 48’ini geçti, asistan müşteriye yanlış komisyon söyledi. Beş saha sinyali ve isabetleri, rakam kontrolü, haftalık denetim ve eval setine geri besleme.
TEKNİKFailure Modes: Çökme Modları
Çığ etkisi, önbellek baskını, zincirleme çöküş, devre kesici, gri arıza ve failover kaybı.
TEKNİKDistributed Transaction: 2PC Neden Kilitler, Saga Neden Kurtarır
İki bacaklı emirde biri fill oldu diğeri reddedildi. Telafi işlemleri ve emanet kalıbı.
TEKNİKModel Sessizce Değişti: Sürüm Değil, Drift
Dokuz gündür deploy yoktu, prompt aynıydı; red oranı %1,4’ten %7,9’a çıktı. Sabit sürüm, çıktı dağılımını izlemek ve her sabah 40 canary soru.
TEKNİKDual Write Problem: Outbox, Inbox ve CDC
Emir yazıldı ama olay yayınlanmadı. İki sisteme atomik yazmanın imkânsızlığı ve çözümü.
TEKNİKCQRS ve Materialized View
Portföy ekranı 8 saniyede açılıyor, emir 3 ms istiyor. Yazmayı okumaktan ayırmak.
TEKNİKCrewAI: Hazır Ekip Değil, Ödünç Alınan Varsayımlar
Bir günde çalışan üç agent’lı prototip, regülasyon riski taşıyan şikâyeti kaçırdı: uyum agent’ı o cümleyi hiç görmemişti. Aynı iş düz kodla: 186 bin token yerine 71 bin.
TEKNİKNerede 200 ms Gitti?
Dört servisin toplamı 40 ms, müşteri 240 ms bekliyor. Correlation ID ve trace.
TEKNİKVibe Coding Ritüelleri
Üç saatte biten iş neden iki gün hata ayıklamaya dönüyor? İşe yarayan 10 alışkanlık.
TEKNİKMonolitikten Mikroservise: 5 Ayda Yaşadıklarımız
Dağıtık monolit, çift kargo, iptal edilmiş siparişin kapıya gelmesi ve geri birleştirdiğimiz iki servis — sayılarla.
TEKNİKMikroservislerde Log ve Metrik: Altı Log Dosyası Değil, Tek Ekran
Prometheus, Loki ve Grafana tek ekranda. Dört altın sinyal, structured log, 2,4 milyon serilik kardinalite kazası ve CPU alarmının neden işe yaramadığı.
TEKNİK“SMS Kodum Var, Güvendeyim” Deme: Para Çekmede Passkey ile Step-Up
JWT geçerliydi, yeni IBAN’a 4.800 $ gitti. Tutara ve IBAN’a bağlı challenge, free margin kontrolü ve “passkey ekle” ekranındaki arka kapı.
TEKNİKSOLID: Amaç Değil, Araç — Ne Zaman Kullanmalı, Ne Zaman Kaçınmalı?
Tek satırlık hoş geldin mesajı için 2 interface, 2 class, 1 factory. Beş prensip kodla; hangi sinyalde işe yaradığı, ne zaman sadece dosya ürettiği; YAGNI ve rule of three.
TEKNİKAgent, Local LLM, MCP Server: Kim Karar Verir, Kim Çalıştırır?
“Bugün kaç dolar depozit oldu?” sorusuna, veri dışarı çıkmadan, şirket içi sunucuda cevap veren bir agent. Üç parça, üç sorumluluk; docstring’in tool seçimini belirlemesi, 20/20 benchmark ve agent loop’un iki freni.
TEKNİKMonorepo: Kod Yapısı Değil, Ekip Yapısı
Ortak kütüphanede tek satır, 7 bump PR, 3 gün, bir servis unutuldu. 14 kişiyken doğru olan 9 repo, 3 kişiye inince kimi korumuyor. Poly repo’dan monorepo’ya geçişin gerekçesi, beş tuzağı, 6 ay sonraki rakamlar ve asıl soru: 3 kişi kaç servis?
TEKNİKAgent Orchestrator: Zeki Tek Agent Değil, Yönlendirilmiş Akış
Gece mutabakat işi tek agent’ta 17 tur ve 9 dakika sürdü, cevap yanlıştı. 4 adımlık akışta 2 tur, 38 saniye. Kararı model mi versin kod mu, üç desen ve dört fren.
TEKNİKMulti-Agent: Paralel Hız Değil, Bölünebilir İş
34 kaydı 4 agent’a böldük: 11 dakika 3 dakikaya indi, token 3,4 katına çıktı, iki agent aynı dosyaya yazdı. Bölme anahtarı, alt agent sözleşmesi ve birleştirme adımı.
TEKNİKContext: Uzun Pencere Değil, Doğru Özet
Aynı soru 118 bin token’lık pencerede yanlış, 9 binde doğru. Model hatırlamaz, yeniden okur: tool çıktısını kırpmak, koşu durumunu diske almak, özetlemenin kaybı.
TEKNİKTool Tasarımı: API Sarmalayıcı Değil, Karar Yüzeyi
11 tool’dan 23’e çıktık, isabet %96’dan %71’e düştü. Kod değil, menü bozulmuştu. Ayrı karar mı parametre mi, dört satırlık açıklama ve talimat olan hata mesajı.
TEKNİKAgent İki Kez Çağırdı: Otonomi Değil, Idempotency
Tool 32 saniyede döndü, zaman aşımı 30 saniyeydi: aynı çekim iki kez onaylandı. Anahtarı kim üretir, ikinci çağrıya ne dönmeli, geri alınamaz işler neden iki aşamalıdır?
TEKNİKPrompt Injection: Girdi Değil, Çalıştırılabilir Talimat
Müşteri notundaki tek cümle agent’ın planına girdi ve 3 çekim onaya düştü. Model veri ile talimatı ayırmaz; savunma prompt’ta değil, yetkide ve akıştadır.
TEKNİKAgent’ın İzi: Log Değil, Karar Zinciri
400 satır log’da sapmayı 40 dakikada buldum; şimdi 12 saniye. Koşu bir trace, adım bir span: ne kaydedilir, müşteri verisi nasıl maskelenir, koşu nasıl yeniden oynatılır?
TEKNİKEval: Demo Değil, Regresyon Testi
Prompt’ta tek kelime değiştirdim, demo mükemmeldi; iki gün sonra 4 soru yanlış tool’a gidiyordu. Altın set, kesin ölçüm, LLM-judge’ın üç yanlılığı ve “yeşil ama mutsuz” hâli.
TEKNİKPrompt ve Model Sürümü: Metin Değil, Kod
Admin ekranından yapılan “küçük bir düzeltme” kaydı olmayan bir deploy’du. Prompt repo’da mı config’te mi, model sürümü neden sabitlenir, gölge koşu ve geri alma eşiği.
TEKNİKRAG: Arama Değil, Bağlam Kurmak
Agent kuralı doğru söyledi; kural 14 gün önce değişmişti. RAG mı tool mu, chunk sınırını kim çizer, recall nasıl ölçülür ve modele “bilmiyorum” nasıl öğretilir?
TEKNİKAgent Maliyeti: Token Fiyatı Değil, Görev Başı Maliyet
“Kendi sunucumuz, token bedava” dedim; bir rapor GPU’yu 96 saniye meşgul ediyordu. Tekrar gönderilen context, retry’ler, sabit önek ve “ucuz model + 3 deneme” hesabı.
TEKNİKNöbet: Kahramanlık Değil, Devir Teslim
Gece 03:12, alarm çaldı, runbook sayfası boştu. Nöbetçinin üç sorusu, runbook’u yazılamayan alarmı silme kuralı (60→38), gece yetkisi, 15 dakikalık devir toplantısı ve gölge nöbet.
TEKNİKCanlıya Çıkmak: Deploy Değil, Sürüm Yönetimi
Geri alma 9 dakika sürdü; flag olsaydı 4 saniye. Deploy ile sürümü ayırmak, dört flag tipi ve farklı ömürleri, 61 flag’lik mezarlık, kademeli çıkışta otomatik geri alma eşiği.
TEKNİKŞema Değişikliği: Cuma Gecesi Değil, İki Aşamada
Test veritabanında 80 bin satır, canlıda 47 milyon; “5 dakika” denen migration 40 dakika kilitledi. Expand/contract’ın beş adımı, parti parti backfill, tehlikeli işlemler tablosu ve eski kolonu silme tarihi.
TEKNİKKod İnceleme: Kapı Bekçiliği Değil, Bilgi Yayma
PR üç gün bekledi, 41 yorum aldı: 38’i biçim, 0’ı mimari. PR boyutu ile değerli yorum arasındaki ters oran (800 satır üstü PR daha AZ yorum alıyor), yorum etiketleri, 24 saat kuralı ve ikinci onayın gerçekten gerektiği beş yer.
TEKNİKMimari Karar Kaydı: Toplantı Değil, Tek Sayfa
“Bunu neden böyle yapmışız?” — üç kişi üç farklı cevap verdi, aynı kararı ikinci kez ve başka gerekçeyle verdik. Tek sayfalık şablon, en değerli bölüm olan reddedilen seçenekler, hangi kararın yazılacağı ve kaydın neden silinmediği.
TEKNİKDevraldığın Sistem: İlk 90 Gün
README dört satırdı, ikisi yanlıştı; “nasıl canlıya çıkıyoruz” sorusunun cevabı bir isimdi ve o kişi üç hafta sonra ayrılıyordu. İlk haftanın tek hedefi, haritayı git’ten çıkarmak, 90 gün dokunmama kuralı ve devreden kişiye beş soru.
Bu site kimin için
Sprint’ler taşıyor ve retro’dan çıkan maddelere kimse bakmıyorsa; ekipteki zor konuşmaları erteliyorsan; ya da sistem test ortamında kusursuz çalışıp kampanya sabahı çöküyorsa — doğru yerdesin.
Üç başlık aslında aynı ekibin üç ayrı derdi: süreç, insan ve sistem. Çoğu zaman da birbirlerine bağlılar — sprint’in neden taştığının cevabı bazen bir kuyruk tasarımında, bazen kimsenin yüksek sesle söylemediği bir cümlede çıkıyor.
Yazıların hepsinde bir kontrol listesi var; acelen varsa sadece onları okuyup ekibinle paylaşabilirsin.